Lackowa (997 m n.p.m.) to nie tylko najwyższy szczyt polskiej części Beskidu Niskiego należący do Korony Gór Polski, ale także miejsce owiane historią, zarówno z czasów konfederacji barskiej, jak i tej nowszej, powojennej. Góra położona jest między Krynicą Zdrój a Wysową, na granicy ze Słowacją. W okolicach tych nadal żywa jest historia Łemków – wschodniosłowiańskiej grupy etnicznej.
Na Lackowej byłam dwukrotnie, jesienią 2021 oraz zimą 2025 podczas kursu na przewodnika beskidzkiego.
Szczyt należy do Korony Gór Polski i Diademu Polskich Gór. Lackowa – szlak, który przez nią przebiega jest koloru czerwonego i jest częścią trasy granicznej ze Słowacją, a jednocześnie częścią European Long Distance Trail E3, który prowadzi od wybrzeża Portugalii, do Morza Czarnego w Bułgarii.
Hej, czy wiesz, że możesz zaznaczać pinezkami zdobyte szczyty Korony Gór Polski? Kliknij w zdjęcia poniżej i sprawdź personalizowaną mapę KGP! Gromadź wspomnienia z wędrówek, ozdób dom górskim motywem lub podaruj bliskiej osobie 🙂
Dorota
Lackowa – szlaki turystyczne
Ciekawostki i informacje praktyczne
- Lackowa bywa nazywana „górą policyjną” z uwagi na swoją wysokość – 997 m.n.p.m.
- Szczyt ten znajduje się w Hańczowskich Górach Rusztowych – części Beskidu Niskiego, która charakteryzuje się podłużnymi, ostrymi grzbietami („rusztami”). Stąd na wielu szczytach w tej części pasma czekają nas strome podejścia.
- Najwyższym szczytem całego Beskidu Niskiego jest Busov na Słowacji (1002 m.n.p.m.), Lackowa góruje w polskiej części tego pasma.
- W czasach konfederacji barskiej – zbrojnego związku szlachty w obronie wiary katolickiej i suwerenności Rzeczypospolitej (1768- 1772), skierowanym przeciwko Rosji i prorosyjskiej polityce Stanisława Augusta Poniatowskiego, góra była kluczowym punktem strategicznym. Stacjonujące w okolicy oddziały konfederatów Kazimierza Pułaskiego, wykorzystywały jej szczyt (wtedy bezleśny) do przekazywania sygnałów na duże odległości. Stąd Lackowa zyskała przydomek „Chorągiewki Pułaskiego”. W okolicy do dziś zobaczyć można okopy konfederatów barskich, ponieważ część z nich przetrwała.
- Zachodni stok Lackowej, należy do najbardziej stromych w całym Beskidzie Niskim.
- Wędrując przez Beskid Niski, często spotkasz pozostałości po nieistniejących już miejscowościach. Jest to związane z wysiedleniami ludności łemkowskiej w latach 1944-1947, zakończone Akcją Wisła. Akcja ta, przeprowadzona przez władze komunistyczne Polski Ludowej, polegała na represyjnym przesiedleniu ponad 140 tys. Ukraińców, w tym Łemków i członków rodzin mieszanych, do różnych miejsc w zachodnich województwach, pozbawiając ich domu i majątku, często bez możliwości wyboru miejsca zamieszkania. Akcja Wisła była odwetem za zabicie przez Ukraińską Powstańczą Armię gen. Karola Świerczewskiego i deklaratywnie była wymierzona przeciwko UPA i OUN (Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów). Jak to zwykle w takich sytuacjach bywa, największymi ofiarami Akcji Wisła zostali zwykli ludzie, brutalnie odcięci od swoich korzeni.
Pssst! Zaznaczaj zdobyte szczyty pinezkami na mapie Korony Gór Polski lub Diademu Polskich Gór! 🙂
Lackowa – szlak w formie pętli z Izb
Wycieczkę zacznij w Izbach, wsi położonej w gminie Uście Gorlickie nad rzeką Białą. Samochód można zaparkować na końcu wsi, w pobliżu Leśniczówki lub przy przystanku autobusowym. Alternatywną opcją jest zaparkowanie obok agroturystyki Końska Dolina.
Początkowo wędrujesz szeroką ścieżką, nieoznaczoną szlakiem, wśród łąk i pastwisk, przechodzącą następnie w leśną drogę. Trasa jest wyraźna, więc nie ma obawy o zgubienie się. Po pokonaniu ok 1,5 km docierasz do Przełęczy Beskid (644 m n.p.m.).
W tym miejscu opuszczasz wygodną drogę i skręcając w lewo, wkraczasz na czerwony szlak, biegnący wzdłuż granicy polsko-słowackiej. Szlak przez ok. 30 min prowadzi łagodnie do góry, właściwe podejście jednak dopiero się zacznie. Bo oto jesteś na zachodnim stoku Lackowej, przed słynną „ścianą płaczu”.
Odcinek o tej budzącej grozę nazwie nie jest długi (około 500 metrów), ale pokonasz w tym czasie około 170 m przewyższenia. Nachylenie jest więc bardzo duże, a spod stóp uciekają luźne kamienie. Trzeba uważać, bo takie wyzwania w Beskidach nie zdarzają się często. Sprzymierzeńcami są konary drzew, których można się chwytać.
Ostatnie kilkaset metrów idzie się już granią szczytową, przyjemną ścieżką przez las. Spomiędzy drzew można dostrzec widoki na okoliczne tereny i fragmenty Słowacji. W okolicy nie ma schroniska, pieczątka dokumentująca zdobycie Lackowej znajduje się w niewielkiej skrzynce. Z uwagi na zalesienie góry, widoki są ograniczone, ale wyglądają nieśmiało spomiędzy drzew.
Schodząc z Lackowej, trzymaj się czerwonego szlaku aż dotrzesz w okolice przełęczy Pułaskiego. Nie musisz się obawiać, bo zejście jest łagodniejsze. Przed przełęczą odbijasz w lewo na wyraźną, leśną drogę nieoznakowaną szlakiem. Schodzisz wzdłuż rzeki Biała (tzw. Biała Dunajcowa) do nieistniejącej już wsi Bieliczna – wyludnionej wsi łemkowskiej, której obszar włączono do wsi Izby. W Bielicznej zobaczyć można ładną, wyremontowaną cerkiew św. Michała Archanioła, z krzyżem milenijnym upamiętniającym 1000-lecie chrztu Rusi, a także niewielki cmentarz łemkowski.
Stąd wygodną, szeroką, choć nieoznakowaną trasą, wracasz do punktu startowego wyprawy.
Lackowa – najkrótszy szlak vs najłatwiejszy
Szczyt Lackowa – szlaki turystyczne prowadzące na wierzchołek wymagają wysiłku. To Hańczowskie Góry Rusztowe, nie da się więc uniknąć stromych podejść. 😉
Wejście z Izb przez „ścianę płaczu” jest opcją najkrótszą, dystans to 4 km w jedną stronę, a czas wejścia na górę nie przekracza 2 godzin.
Natomiast jeśli szukasz drogi najłatwiejszej, omiń stromą „ścianę płaczu” i idź z Izb przez Bieliczną w obie strony. Cała trasa będzie 2 km dłuższa, ale przewyższenie bardziej równomiernie rozłożone.
Opisana wyżej pętla jest najlepszą moim zdaniem trasą.
Szlak na Lackową z Wysowej
Lackowa – szlak z Wysowej, rozpoczyna się w okolicach cerkwi, która również za patrona ma św. Michała Archanioła. Tu można zostawić samochód i rozpocząć wędrówkę zielonym szlakiem, prowadzącym początkowo przez pola i łąki, by następnie zmienić się w leśną ścieżkę, którą dojdziesz aż do przełęczy Cigelka.
Na przełęczy skręcasz w prawo, by czerwonym szlakiem granicznym iść w kierunku Lackowej. Stąd, po przejściu polany, rozpoczyna się droga pod górę w leśnym otoczeniu. Pierwszy zdobyty na trasie wierzchołek to Cegiełka (805 m n.p.m.), następnie docierasz do rozwidlenia szlaków pod Ostrym Wierchem. Tu spotykają się szlaki żółty (z Ropek) z czerwonym. Wędrując dalej szlakiem czerwonym, czeka cię stroma droga w dół, aż do Przełęczy Pułaskiego (743 m n.p.m). Zejście jest pełne luźnych kamieni, bądź więc ostrożny(a).
Z Przełęczy Pułaskiego czeka cię kolejne podejście, bo do pokonania na szczyt Lackowej jeszcze 250 m różnicy wysokości. Nie jest to „ściana płaczu”, nachylenie nie jest tak duże, co nie znaczy że nie można się zmęczyć. Końcówka trasy to przyjemny spacer górską granią i meldujesz się na szczycie, żałując że nie ma tu wieży widokowej.
Powrót zaplanuj albo tą samą drogą – link do mapy tutaj.
…albo w formie pętli przez Ropki – link do mapy tutaj.
Chcąc wrócić przez Ropki, w miejscu skrzyżowania szlaków zmieniasz szlak z czerwonego na żółty i wędrujesz nim przez szczyt Ostrego Wierchu (938 m n.p.m.), drugiego co do wielkości szczytu w polskiej części Beskidu Niskiego. Wg legendy, w jego lesistym masywie istniała Zbójecka Piwnica – jaskinia z kosztownościami, które do dziś próbują odnaleźć poszukiwacze skarbów. Szlak wiedzie dalej przez Białą Skałę (903 m n.p.m.) do przełęczy Prehyba i prowadzi do Ropek, dawnej wsi łemkowskiej.
Stąd fragmentem niebieskiego, długodystansowego szlaku Rzeszów-Grybów możesz wrócić do miejsca startu. Na przełęczy Hutniańskiej, zwróć uwagę na piękne widoki, zarówno na Ropki jak i Wysową.
Gdy dotrzesz już do Wysowej a masz jeszcze siły, zwróć uwagę na atrakcje tej uzdrowiskowej miejscowości, z licznymi źródłami wody mineralnej. Atrakcją jest na pewno wspomniana już wyżej piękna cerkiew św. Michała Archanioła, wybudowana w XVIII w. z późnobarokowym ikonostasem.
Warto również przespacerować się po parku zdrojowym z fontanną, muszlą koncertową, tężnią solankową a także pijalnią wód mineralnych, leczących choroby układu trawiennego i moczowego.
Wejście na Lackową, może być propozycją jednodniowego wypadu w celu zdobycia szczytu należącego do Korony Gór Polski, może być także fragmentem dłuższego wypoczynku w ładnych uzdrowiskowych terenach z ich bogatą historią, tradycją i ofertą turystyczną.
Hej! Czy wiesz, że jeśli ten post był dla Ciebie pomocny, możesz mi postawić za niego kawę? Z góry dziękuję! 🙂
Dorota
Sprawdź też posty o innych szczytach należących do Korony Gór Polski:
Trasy na Radziejową, Beskid Sądecki
